اماکن زیارتی و مذهبی مشهد مقدس

مشهد مقدس علاوه بر مرقد امام رضا (ع)، اماکن مذهبی و زیارتی نیز دارد. اگر شما از آن دسته افرادی هستید که برای اولین بار قصد سفر به شهر مقدس مشهد را دارید بهتر است اطلاعاتی درباره اماکن زیارتی و مذهبی آن بدانید که سفری خوش و خاطره انگیز را برای خود بسازید. در این مقاله می‌خواهیم به معرفی جاذبه های مذهبی این شهر بپردازیم.

آرامگاه خواجه ربیع

ابوزید ربیع بن خثیم اسدی در نیمه دوم قرن اول هجری قمری به شهر خراسان مهاجرت کرد. ایشان تا پایان دوره حکومت یزید بن معاویه در خراسان زندگی می‌کردند که سرانجام در نوغان، سال ۶۳ هجری قمری دار فانی را وداع گفتند. ایشان از جمله تابعین و یاران صمیمی ابن مسعود صحابی بزرگ پیامبر و در زمره زهاد ثمانیه و از پیشگامان تفسیر و حدیث بوده است. به دستور شاه عباس صفوی آرامگاه اولیه خواجه ربیع در سال ۱۰۳۱ هجری قمری توسط الغ‌الرضوی خادم ساخته شده است. به دلیل جایگاه خاص و محبوبیت خواجه ربیع در بین مردم برای آرامگاه وی بقعه‌ای ساختند.
دیوار های بقعه با کاشیکاری ها و گچ بری های سنتی زینت داده اند و و ضریحی مجلل بر روی قبر ایشان قرار داده اند. درون این بقعه کتیبه هایی خوش نقش با زمینه لاجوردی با خطاطی علیرضا عباسی در عصر صفویه وجود دارد که زیبایی دو چندانی به این آرامگاه بخشیده است.
آرامگاه خواجه ربیع دارای گنبدی به ارتفاع ۱۸ متری بر روی بنایی چهار ایوانی با کاشی های فیروزه ای بنا شده است. این مقبره در شهر مشهد و در انتهای خیابان خواجه ربیع قرار دارد.

گنبد خشتی

بنای تاریخی-مذهبی گنبد خشتی آرامگاه سلطان غیاث الدین محمد از سادات مشهور شهر مشهد است که با هفده واسطه به امام موسی بن جعفر (ع) میرسد. این بنا در یکی از گذر های قدیمی مشهد منشعب از میدان طبرسی به نام چهار سوق نوغان قرار دارد.
اجداد ایشان دارای جایگاه بلند مرتبه ایی بودند که در سده پنجم تا نهم هجری اداره اصلی حرم امام رضا بر عهده این خاندان بود. به همین سبب نام خاندان ایشان را می‌توان بر روی بسیاری از اشیاء حرم مطهر مشاهده کرد.
بعد از وفات ایشان مزار وی در زمان شاهرخ تیموری ساخته شده است. که در حال حاضر به عنوان قدیمی ترین بنای موجود در مشهد بعد از حرم حضرت رضا (ع)، که از سادات موسوی بر جای مانده است. به دلیل نوع ساختار بنا که از آجر و خشت ساخته شده به آن گنبد خشتی می‌گویند، در زمان ساخت، «سوره ملک» با خط خوش ثلث در زیر پوشش داخلی، کتیبه شده، لبه‌های چهار ایوان نیز با سوره واقعه به قلم شیوای ریحان آراسته گردیده است. بنابر شواهد، گنبد خشتی در زمان قاجار مرمت و فضای داخلی آن با نقاشی وکتیبه مزین شده است.

آستان متبرکه امام‌زادگان سید ناصر و سید یاسر(ع)

امام‌زادگان سید ناصر و سید یاسر (علیهما السلام) از فرزندان امام موسی بن جعفر (ع) هستند. آستان متبرکه ایشان در ۴ کیلومتری شهر طرقبه مشهد واقع در روستای گلستان قرار دارد. تاریخ دقیق احداث این بنای زیارتی –مذهبی به درستی در دست نیست، اما تا سال ۱۳۴۲ شمسی این بنا تنها یک مقبره بسیار کوچک بوده است که با کمک خیرین در حال حاضر به یک جاذبه گردشگری با ۳۰۰۰ متر مربع زیر بنا تبدیل شده است. در واقع این بنا نه تنها مورد زیارت زائران ایرانی قرار گرفته بلکه پذیرای مسافران حاشیه خلیج فارس نیز شده است.

آرامگاه خواجه اباصلت هروی

عبدالسلام بن صالح بن سلیمان ایوب بن میسره مشهور به «خواجه اباصلت هروی» از دانشمندان، محدثین، متکلمین و راویان مشهور و بنام عصر خود بوده است، ایشان از راویان صریح چگونگی شهادت امام رضا (ع) به دست مامون عباسی بوده است. در حدود سال ۱۶۰ هجری قمری ایشان در مدینه به دنیا آمد و به دلیل اینکه اجداد وی از هرات بوده اند به اباصلت هروی معروف شده است. ایشان در واقع به همراه امام رضا (ع) به ایران سفر کرد و در زمان حکومت طاهر بن عبد الله بن طاهر در خراسان دار فانی را وداع گفت. آرامگاه ایشان در سال های اخیر بازسازی شده و امکانات رفاهی برای مسافران عزیز فراهم گردیده است. این بقعه در ده کیلومتری شرق شهر مشهد در حاشیه جاده فریمان-مشهد قرار دارد.

آرامگاه خواجه مراد

ابوحبیب هرثمه بن اعین مشهور به «خواجه مراد» از اصحاب مخصوص امام رضا (ع) بوده است. آرامگاه وی در در دامنه کوه در ۱۲ کیلومتری شمال شرق مشهد قرار گرفته است. بنای قدیمی آرامگاه شامل گنبد خانه‌ای با گلدسته‌های کم ارتفاع مزین به کاشی‌کاری و ایوان بوده است که در تغییر و تحولات امروزی بنایی جدید جای آن را گرفته و تسهیلاتی از جمله اتا‌ق‌های اقامت و زائرسرا، رستوران، فضای اداری، پارکینگ و بازارچه برای زائرین و مجاوران ایجاد نموده‌اند.
گفته می‌شود که ایشان از راویان چگونگی شهادت امام رضا بوده که بعد از شهادت امام بزرگوار بر علیه مامون افشا گری کرده است.

آستانه متبرکه امام‌زاده یحیی(ع)

امامزاده یحیی (علیه السلام) از فرزندان زید و نواده امام زین العابدین (علیه السلام) است. آستانه مبارک امام زاده یحیی(ع) در فاصله حدود ۵۰ کیلومتری شمال ‌شرقی شهر مشهد و در یک کیلومتری روستای میامی در بخش رضویه قرار دارد. بنا بر اسناد موجود یحیی بن زید ظاهراً در سال۲۰۷ یا ۲۰۹ هجری قمری در بغداد دار فانی را وداع گفت. ابتدا این آستانه به شکل بنایی نیمه کاره بود اما به دلیل باز سازی های انجام شده امروزه به عنوان محل استراحتگاه مسافران نیز شده است.
اماکن زیارتی و مذهبی بسیاری در مشهد و اطراف مشهد وجود دارند که بنابر اسناد تاریخی موجود قدمت آن‌ها گاهی به دوره صفویه نیز می‌رسد با اطلاع از محل این اماکن می‌توانید سفری خوش و خاطره انگیزی را برای خود و خانواده خود رقم بزنید.